Weekly News

Revolutie en innovatie in de voedingsindustrie

De agri-food sector staat momenteel onder enorme druk. Innovatie is broodnodig, maar biedt ook geweldige kansen.

De tijd dat alles om efficiency en schaalvergroting draaide is voorbij. De nadruk moet komen te liggen op impact in plaats van input.

Aan de ene kant een explosieve groei van de wereldbevolking en voedselschaarste, aan de andere kant voedselverspilling en welvaartziektes zoals obesitas en diabetes. Wereldwijde problemen, die vragen om oplossingen.


Volgens Wouter-Jan Schouten, directeur Sustainable Food Systems bij het Top Institute Food & Nutrition (TiFN), wordt de agri-food sector geconfronteerd met drie belangrijke vraagstukken, gericht op de transitie naar duurzame voedselsystemen. “Hoe zorgen wij voor nog betere en gezondere voeding voor ieder individu? Hoe kunnen wij op een duurzame manier voldoende voedsel produceren? En tenslotte: hoe kunnen wij de consument ondersteunen om tot duurzame en gezonde keuzes te komen?”


Om deze uitdagingen het hoofd te bieden moet de agri-food sector op zoek naar innovatieve, duurzame oplossingen. Zo is het mestoverschot lange tijd beschouwd als afval, terwijl mest allerlei nutriënten en grondstoffen bevat, zoals stikstof en fosfor. Schouten: “Met een energiezuinige verwerking van voedselproductie valt een hoop winst te behalen. Daarnaast hebben wij tegenwoordig allerlei moderne technologie tot onze beschikking, zoals robotica, die we prima kunnen inzetten voor een duurzamer akkerbouw met minder zware machines, minder bestrijdingsmiddelen en meer diversiteit in gewassen. Voedselverspilling kun je tenslotte beperken door hele pragmatische maatregelen, zoals efficiëntere inkoop door de horeca en door producten met een schoonheidsfoutje te verwerken in bijvoorbeeld soep. 


Naast schadebeperkende maatregelen kan landbouw zelfs helpen om broeikasgasreductie te bevorderen, zegt Harry Kager, Beleidsspecialist Mest en Klimaat bij de Landelijke Tuinbouworganisatie (LTO). “Boeren zitten in de unieke positie dat ze over een grote hoeveelheid land beschikken. Daardoor hebben ze de mogelijkheid om windmolens en zonnepanelen op hun land te plaatsen en om biomassa te produceren. De landbouwsector is er bovendien toe in staat om in plaats van alleen maar CO2 uit te stoten ook CO2 op te slaan. Door de grond goed te bewerken en te bemesten, maar ook door allerlei landschapselementen aan te leggen, zoals bomen en struiken tussen de landerijen.”


LTO biedt haar leden hulp bij het opzetten van allerlei innovatieve projecten samen met andere partijen. “Zo hebben wij een project lopen met een grote zuivelcoöperatie, gericht op de reductie van methaan in de melkveehouderij, maar ook een project, waarmee warmte uit melk wordt gehaald. De aard van de projecten en de samenwerkingspartners zijn afhankelijk van de deelsector. Voor de akkerbouw ligt dat heel anders dan voor de melkveehouderij.”


Samenwerking als het gaat om duurzame innovatie is evengoed onontbeerlijk, onderstreept Maarten Schellekens, Manager Foodsquad. “Het gaat om samenwerking in de hele keten, van kennisinstituten tot het bedrijfsleven en de overheid. Iedereen draagt zijn steentje bij.”


Naast een duurzame voedselproductieketen wordt daarbij ingezet op vitaliteit en gedrag. “Denk bijvoorbeeld aan het ontwikkelen van een gezond en duurzaam voedselprogramma voor scholen en voor bedrijfsrestaurants. Maar ook specialistische voeding. Voor oncologische patiënten, aangepast aan de smaakverandering na behandeling met chemotherapie, maar ook voor mensen met Diabetes type II. Het is ook een ontwikkeling in de zorg die wij steeds meer zien, dat voeding niet langer enkel preventief maar ook curatief wordt toegepast.”


In de hele agri-food sector is een ware revolutie gaande. Schouten: “De eenzijdige focus op efficiency en schaalvergroting kunnen we niet langer volhouden. De nadruk moet komen te liggen op positieve impact in plaats van regulering van input.” Met de kwantiteit zit het in Nederland, tweede grootste exporteur van eten en drinken ter wereld na de VS, wel goed, benadrukt Schellekens. “Maar ten aanzien van de kwaliteit van ons voedsel is nog een hoop werk aan de winkel.”

Feit

De afgelopen 50 jaar laat een geweldige efficiency-slag zien ten aanzien van de voedselproductie. Toch kampt de overgrote meerderheid van de wereldbevolking met slechte voeding (malnutrition) en wordt zo’n 35 % van het voedsel weggegooid. De verwachting is ondertussen dat wij in 2050 maar liefst negen miljard aardbewoners tellen die allemaal gevoed moeten worden. 

Delen

Journalist

Erzsó Alföldy

Related articles